گریتینگ چیست و چه کاربردی دارد | انواع گریتینگ و استانداردها

گریتینگ (به انگلیسی: Grating) سازه‌ای مشبک از تسمه‌ها و میلگردهای فولادی طولی و عرضی است که از اتصال منظم تسمه‌های باربر و رابط‌های عرضی یا اجزای شبکه‌ای ساخته می‌شود. این ساختار ضمن ایجاد سطحی نسبتاً سبک و مقاوم، امکان عبور آب، هوا و نور را فراهم می‌کند. گریتینگ بر اساس جنس مواد اولیه، روش تولید، ابعاد چشمه، ضخامت اجزا و ظرفیت تحمل بار در مدل‌های مختلف تولید می‌شود.

برای بررسی مشخصات فنی، مدل‌ها و سفارش گریتینگ متناسب با نیاز پروژه، می‌توانید از صفحه محصول گریتینگ ناب‌ملل دیدن کنید.

ساختار و اجزای گریتینگ

در گریتینگ‌های تسمه‌ای، تسمه‌های باربر وظیفه اصلی تحمل بار را بر عهده دارند و رابط‌های عرضی با اتصال به آن‌ها، ساختار شبکه‌ای محصول را شکل می‌دهند. ابعاد تسمه‌ها، فاصله میان آن‌ها، نوع اتصال و اندازه چشمه‌ها بر استحکام، وزن و میزان عبور آب و هوا تأثیر می‌گذارند. در برخی مدل‌ها نیز برای افزایش ایمنی یا بهبود عملکرد سطح، از لبه‌سازی و پوشش‌های تکمیلی استفاده می‌شود.

انواع گریتینگ بر اساس جنس

گریتینگ‌ها با توجه به شرایط محیطی و الزامات فنی، از مواد مختلفی ساخته می‌شوند:

• گریتینگ فولادی: از تسمه‌ها و رابط‌های فولادی تولید می‌شود و استحکام مکانیکی مناسبی دارد. میزان مقاومت آن در برابر خوردگی به نوع فولاد و پوشش محافظ بستگی دارد.
• گریتینگ گالوانیزه: نوعی گریتینگ فولادی است که با پوشش روی محافظت می‌شود. این پوشش به کاهش خوردگی کمک می‌کند و برای محیط‌های در معرض رطوبت گزینه‌ای رایج است.
• گریتینگ استیل: از فولاد زنگ‌نزن ساخته می‌شود و بسته به گرید آلیاژ، مقاومت مناسبی در برابر رطوبت و عوامل خورنده دارد.
• گریتینگ کامپوزیتی یا فایبرگلاس (FRP/GRP): از ترکیب رزین و الیاف تقویت‌کننده تولید می‌شود. وزن کم، زنگ‌نزدن و مقاومت در برابر بسیاری از مواد شیمیایی از ویژگی‌های آن است؛ البته عملکرد نهایی به نوع رزین، الیاف و کیفیت ساخت وابسته است.

تفاوت گریتینگ با توری فلزی

گریتینگ معمولاً از اجزای باربر مشخص و اتصالات طراحی‌شده تشکیل می‌شود و ظرفیت تحمل بار آن بر اساس ابعاد، ساختار و شرایط تکیه‌گاهی ارزیابی می‌شود. توری فلزی ممکن است از مفتول‌های نازک‌تر و شبکه‌های بافته‌شده یا جوش‌شده ساخته شود و الزاماً برای تحمل بارهای مشابه طراحی نشده باشد. بنابراین این دو محصول را نباید صرفاً به دلیل ظاهر مشبک، جایگزین یکدیگر در نظر گرفت.

عوامل مؤثر بر کیفیت گریتینگ

کیفیت گریتینگ به جنس مواد اولیه، دقت ابعادی، کیفیت اتصالات، طراحی اجزای باربر، یکنواختی پوشش محافظ و رعایت الزامات فنی بستگی دارد. انتخاب محصول باید بر اساس مشخصات واقعی و مستندات فنی سازنده انجام شود؛ زیرا ظاهر مشابه دو گریتینگ لزوماً به معنای ظرفیت باربری یا دوام یکسان آن‌ها نیست.

انواع گریتینگ فلزی بر اساس ساختار شبکه

یکی از روش‌های دسته‌بندی گریتینگ‌های فلزی، توجه به نحوه اتصال تسمه‌های باربر و نوع رابط‌های عرضی آن‌هاست. در این روش، گریتینگ‌ها به سه گروه اصلی تسمه در تسمه، تسمه در نیم‌تسمه و تسمه در میلگرد تقسیم می‌شوند. همچنین در مدل تسمه در میلگرد، رابط می‌تواند از نوع چهارپهلو تابیده باشد که به ایجاد ساختاری متفاوت از نظر ظاهر و سطح تماس کمک می‌کند.

۱. گریتینگ تسمه در تسمه

در این مدل، تسمه‌های باربر و رابط‌های عرضی از تسمه‌های فلزی تشکیل شده‌اند و با اتصال به یکدیگر، شبکه گریتینگ را ایجاد می‌کنند. ابعاد تسمه‌ها، فاصله اجزا و کیفیت اتصالات بر وزن و ظرفیت باربری محصول تأثیر می‌گذارند.

۲. گریتینگ تسمه در نیم‌تسمه

در این ساختار، تسمه‌های باربر با رابط‌هایی از نوع نیم‌تسمه به یکدیگر متصل می‌شوند. تفاوت ابعاد و شکل رابط‌ها با مدل تمام‌تسمه می‌تواند بر وزن، میزان مصرف مواد اولیه و مشخصات مکانیکی گریتینگ اثر بگذارد؛ بنابراین انتخاب آن باید بر اساس محاسبات باربری و مشخصات فنی محصول انجام شود.

۳. گریتینگ تسمه در میلگرد

در این نوع، تسمه‌های باربر با میلگردهای فلزی صاف یا آجدار به یکدیگر متصل می‌شوند. میلگردها نقش رابط عرضی را دارند و ساختار شبکه را شکل می‌دهند. ظرفیت باربری این مدل به ابعاد تسمه‌ها، قطر و فاصله میلگردها، نوع اتصال و دهانه نصب وابسته است.

۴. گریتینگ تسمه در چهارپهلو تابیده

این مدل از خانواده گریتینگ‌های تسمه در میلگرد محسوب می‌شود؛ با این تفاوت که رابط عرضی به‌جای میلگرد گرد معمولی، از چهارپهلو تابیده ساخته می‌شود. شکل پیچ‌خورده رابط می‌تواند ظاهر شبکه و ویژگی‌های سطح آن را تغییر دهد، اما میزان مقاومت در برابر لغزش و ظرفیت باربری باید بر اساس طراحی و مشخصات محصول ارزیابی شود.

انواع گریتینگ بر اساس ویژگی سطح و شکل دهانه

گریتینگ‌ها علاوه بر جنس و ساختار شبکه، از نظر نوع پرداخت سطح و شکل چشمه‌ها نیز با یکدیگر تفاوت دارند. این ویژگی‌ها بر میزان اصطکاک سطح، عبور آب و هوا، اندازه بازشوها و تناسب محصول با شرایط پروژه تأثیر می‌گذارند. برخلاف دسته‌بندی‌های قبلی، این موارد لزوماً انواع مستقل گریتینگ نیستند و ممکن است در یک محصول با یکدیگر ترکیب شوند.

ویژگی یا نوع	مشخصات	نکته فنی
گریتینگ مضرس	دارای برجستگی یا دندانه روی سطح تماس است.	برای افزایش اصطکاک و کاهش احتمال لغزش در شرایط مناسب استفاده می‌شود؛ عملکرد ضدلغزش به طراحی سطح و شرایط بهره‌برداری بستگی دارد.
گریتینگ با چشمه مربعی	بازشوهای شبکه شکل مربع دارند.	ابعاد چشمه بر عبور مایعات، اندازه اجسام قابل عبور و عملکرد شبکه تأثیر می‌گذارد.
گریتینگ با چشمه مستطیلی	بازشوها به شکل مستطیل و با نسبت طول به عرض متفاوت طراحی می‌شوند.	اندازه و جهت چشمه‌ها باید متناسب با نیاز پروژه و الزامات باربری انتخاب شود.
گریتینگ با دهانه کشیده یا شیاری	بازشوها به‌صورت کشیده و موازی طراحی شده‌اند.	شکل دهانه بر عبور مایعات و اجسام تأثیر دارد؛ ابعاد و فاصله شیارها باید با شرایط استفاده هماهنگ باشد.

نکته: شکل چشمه با ساختار باربر گریتینگ یکسان نیست. برای مثال، گریتینگ تسمه در تسمه می‌تواند چشمه مربعی یا مستطیلی داشته باشد و یک گریتینگ فلزی نیز می‌تواند سطح مضرس داشته باشد. بنابراین، هنگام معرفی یا سفارش محصول باید جنس، ساختار شبکه، شکل چشمه و ویژگی سطح را جداگانه مشخص کرد.

کاربردهای گریتینگ

گریتینگ به دلیل ساختار مشبک، قابلیت عبور آب و هوا، وزن نسبتاً کم و امکان تحمل بار متناسب با طراحی، در پروژه‌های صنعتی، عمرانی و ساختمانی استفاده می‌شود. نوع گریتینگ بر اساس محل نصب، میزان بار وارده، شرایط محیطی و جنس موردنیاز انتخاب می‌شود.

۱. صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

از گریتینگ برای ساخت کف‌پوش سکوهای صنعتی، راهروهای دسترسی، پله‌ها و پاگردها و مسیرهای بازرسی اطراف تجهیزات و مخازن استفاده می‌شود. در این محیط‌ها، انتخاب جنس و مشخصات فنی باید با شرایط خوردگی، بارگذاری و الزامات ایمنی محل سازگار باشد.

۲. کارخانه‌ها و محیط‌های صنعتی

گریتینگ در سالن‌های تولید، خطوط مونتاژ، کارگاه‌ها و واحدهای تعمیر و نگهداری به‌عنوان کف‌پوش، سکوی کار و پله صنعتی کاربرد دارد. در کارخانه‌های فلزی، سیمان، معدن و صنایع شیمیایی نیز می‌توان از آن برای ایجاد مسیرهای دسترسی و پوشش برخی کانال‌های صنعتی استفاده کرد.

۳. پوشش کانال‌های آب و فاضلاب

یکی از کاربردهای مهم گریتینگ، پوشاندن کانال‌های زهکشی، آبروها و مسیرهای جمع‌آوری آب است. ساختار باز آن امکان عبور آب را فراهم می‌کند و در عین حال، با انتخاب ابعاد چشمه و ظرفیت باربری مناسب، از سقوط افراد و ورود اجسام بزرگ به کانال جلوگیری می‌کند.

۴. پله‌های صنعتی و اضطراری ساختمان

گریتینگ در ساخت کف پله، پاگرد و راه‌پله‌های فلزی صنعتی و اضطراری استفاده می‌شود. سطح مشبک آن می‌تواند عبور نور و هوا را امکان‌پذیر کند و به تخلیه آب از سطح کمک کند؛ البته ایمنی نهایی به طراحی پله، نوع سطح و رعایت ضوابط اجرایی بستگی دارد.

۵. زیرساخت‌های شهری و پروژه‌های عمرانی

در پروژه‌های شهری از گریتینگ برای پوشش کانال‌های تأسیساتی، حوضچه‌های بازدید، آبروهای خیابانی و برخی مسیرهای عبور استفاده می‌شود. در این کاربردها، جنس، ابعاد و کلاس باربری باید با محل نصب و تردد عابران یا خودروها متناسب باشد.

۶. ساختمان‌ها و کاربردهای معماری

گریتینگ در ساخت نورگیرها، پوشش‌های مشبک، سقف‌های کاذب صنعتی و تجاری و برخی اجزای معماری کاربرد دارد. عبور نور و هوا از میان شبکه، دسترسی به تأسیسات و امکان طراحی در ابعاد مختلف از دلایل استفاده از این محصول در چنین پروژه‌هایی است.

۷. صنایع غذایی و تأسیسات بهداشتی

در کارخانه‌های صنایع غذایی و محیط‌های شست‌وشو، گریتینگ می‌تواند برای پوشش کانال‌های تخلیه آب و ایجاد سطوح عبور استفاده شود. در محل‌هایی که لیفتراک یا تجهیزات سنگین تردد می‌کنند، انتخاب گریتینگ با مقاومت مکانیکی و ظرفیت باربری کافی ضروری است. همچنین جنس محصول باید با مواد شوینده و الزامات بهداشتی محیط سازگار باشد.

۸. نیروگاه‌ها، تأسیسات آبی و حمل‌ونقل

در نیروگاه‌ها، تصفیه‌خانه‌ها، ایستگاه‌های حمل‌ونقل، بنادر و برخی تأسیسات دریایی، گریتینگ برای ایجاد سکوهای دسترسی، کف‌پوش‌های عملیاتی و پوشش کانال‌ها به کار می‌رود. در محیط‌های مرطوب یا خورنده، انتخاب میان گریتینگ فولادی گالوانیزه، استیل یا کامپوزیتی باید با توجه به شرایط بهره‌برداری انجام شود.

کاربرد محصول به‌تنهایی نوع مناسب آن را مشخص نمی‌کند. جنس، ضخامت تسمه‌های باربر، ابعاد چشمه، دهانه قابل پوشش، نحوه نصب و میزان بار وارده باید پیش از انتخاب بررسی شوند.

بخش‌های مختلف و اجزاء گریتینگ

گریتینگ از اجزایی مانند تسمه‌های باربر، رابط‌ها، چشمه‌ها و در صورت نیاز قاب پیرامونی و اتصالات نصب تشکیل می‌شود. ابعاد، جنس و نحوه اتصال این اجزا بر ظرفیت باربری، وزن، ایمنی و عملکرد نهایی شبکه تأثیر می‌گذارند. ساختار دقیق گریتینگ نیز با توجه به نوع تولید و مشخصات فنی محصول متفاوت است.

۱. تسمه باربر

تسمه‌های باربر، اجزای اصلی تحمل بار در گریتینگ هستند و معمولاً در راستای طولی قرار می‌گیرند. جنس، ارتفاع، ضخامت، فاصله و طول دهانه آزاد این تسمه‌ها در تعیین مقاومت و میزان خمش شبکه نقش دارند. به‌طور کلی، افزایش ارتفاع یا ضخامت تسمه می‌تواند ظرفیت باربری را افزایش دهد؛ بااین‌حال، عملکرد نهایی به طراحی کلی و شرایط تکیه‌گاهی نیز وابسته است.

۲. رابط‌های عرضی

رابط‌ها اجزایی هستند که تسمه‌های باربر را به یکدیگر متصل می‌کنند و به حفظ یکپارچگی و شکل شبکه کمک می‌کنند. این اجزا بسته به ساختار گریتینگ می‌توانند از تسمه، نیم‌تسمه، میلگرد یا چهارپهلو تابیده‌شده ساخته شوند. نوع رابط و روش اتصال آن بر انسجام شبکه و ویژگی‌های ساختاری محصول تأثیر می‌گذارد. همچنین فاصله رابط‌ها در اندازه بازشوها و ایمنی عبور افراد مؤثر است؛ بنابراین، نباید تأثیر آن را صرفاً به ظاهر گریتینگ محدود کرد.

۳. چشمه یا مش‌بندی

چشمه به فضای باز میان تسمه‌های باربر و رابط‌های عرضی گفته می‌شود. ابعاد و شکل چشمه‌ها بر میزان عبور آب، هوا و نور، وزن شبکه و احتمال عبور یا گیرکردن اجسام تأثیر دارند. فاصله کمتر میان تسمه‌های باربر، در صورت ثابت‌بودن سایر شرایط، معمولاً می‌تواند ظرفیت باربری شبکه را افزایش دهد؛ اما انتخاب فاصله مناسب باید با توجه به بار وارده، دهانه، نوع استفاده و الزامات ایمنی انجام شود.

ابعاد چشمه معمولاً با دو عدد بیان می‌شود که هرکدام فاصله یکی از اجزای شبکه را نشان می‌دهد. ترتیب نمایش این اعداد ممکن است بر اساس استاندارد یا مشخصات فنی سازنده متفاوت باشد؛ بنابراین، هنگام سفارش باید تعریف دقیق ابعاد چشمه بررسی شود.

۴. قاب پیرامونی یا کلاف

قاب پیرامونی در برخی مدل‌ها برای پوشش لبه‌های گریتینگ و ایجاد لبه‌ای منظم و مناسب برای نصب استفاده می‌شود. این قاب می‌تواند از تسمه یا پروفیل مناسب ساخته شود و به تکمیل لبه‌ها و اتصال بهتر قطعه به محل نصب کمک کند. نیاز به قاب و ابعاد آن به نوع گریتینگ، شیوه ساخت و جزئیات نصب بستگی دارد.

۵. بست‌ها و گیره‌های اتصال

بست‌ها و گیره‌های نصب برای ثابت‌کردن گریتینگ روی سازه نگهدارنده استفاده می‌شوند. این اتصالات می‌توانند از جابه‌جایی ناخواسته شبکه جلوگیری کنند و در صورت انتخاب و نصب صحیح، به ایمنی مجموعه کمک کنند. نوع بست، پیچ و مهره و پوشش محافظ آن باید با جنس گریتینگ، شرایط محیطی و سازه زیرین سازگار باشد.

۶. پایه‌ها و تکیه‌گاه‌ها

بسته به طراحی پروژه، گریتینگ ممکن است روی تیرها، فریم‌های فلزی، پایه‌ها یا سایر تکیه‌گاه‌های مناسب نصب شود. فاصله تکیه‌گاه‌ها و نحوه اتصال شبکه به آن‌ها در ظرفیت باربری و میزان خمش مؤثر است. پایه‌ها جزو اجزای ثابت همه گریتینگ‌ها نیستند و فقط در صورت نیاز به طراحی و اجرای خاص نصب استفاده می‌شوند.

۷. پوشش محافظ و سطح ضدلغزش

در گریتینگ‌های فلزی، پوشش‌هایی مانند گالوانیزه یا رنگ صنعتی می‌توانند متناسب با شرایط محیطی برای محافظت در برابر خوردگی به کار روند. همچنین، در برخی مدل‌ها سطح مضرس یا دندانه‌دار برای افزایش اصطکاک و کاهش احتمال لغزش در نظر گرفته می‌شود. این موارد جزو ویژگی‌های تکمیلی محصول هستند و لزوماً در تمام گریتینگ‌ها وجود ندارند.

فرآیند ساخت و روش‌های تولید گریتینگ

تولید گریتینگ فلزی با طراحی شبکه بر اساس بار وارده، ابعاد دهانه، نوع اتصال و مشخصات موردنیاز پروژه آغاز می‌شود. سپس تسمه‌های باربر و رابط‌های عرضی مطابق نقشه برش داده شده و با روش مناسب به یکدیگر متصل می‌شوند. پس از مونتاژ، ابعاد، کیفیت اتصالات و وضعیت سطح بررسی می‌شود و در صورت نیاز، عملیات تکمیلی مانند نصب قاب پیرامونی و اعمال پوشش محافظ، از جمله گالوانیزه گرم، انجام می‌گیرد.

۱. تولید به روش جوشکاری

در این روش، اجزای گریتینگ پس از برش و آماده‌سازی، در موقعیت مشخص قرار گرفته و با جوشکاری به یکدیگر متصل می‌شوند. جوشکاری CO₂ یکی از روش‌های قابل استفاده برای اتصال اجزای فولادی است. کیفیت نهایی محصول به دقت مونتاژ، پارامترهای جوشکاری، مهارت اپراتور و کنترل کیفیت اتصالات بستگی دارد.

۲. تولید به روش الکتروفورج

الکتروفورج روشی مکانیزه برای اتصال تسمه‌های باربر به رابط‌های عرضی است که در آن از ترکیب فشار و جریان الکتریکی برای ایجاد اتصال استفاده می‌شود. این روش امکان تولید شبکه‌هایی با فواصل منظم و اتصالات یکنواخت را فراهم می‌کند. میزان استحکام و کیفیت محصول نهایی همچنان به طراحی، مواد اولیه، تنظیمات دستگاه و کنترل فرایند وابسته است.

کنترل کیفیت و پوشش نهایی

در پایان تولید، ابعاد شبکه، فاصله چشمه‌ها، کیفیت اتصالات و انطباق محصول با مشخصات طراحی بررسی می‌شود. برای گریتینگ‌های فلزی که در محیط‌های مستعد خوردگی قرار می‌گیرند، می‌توان متناسب با جنس و شرایط بهره‌برداری از پوشش‌هایی مانند گالوانیزه گرم استفاده کرد. انتخاب روش ساخت باید بر اساس نوع گریتینگ، ظرفیت باربری موردنیاز، کیفیت اتصال و شرایط پروژه انجام شود؛ زیرا هیچ‌یک از روش‌های تولید به‌تنهایی تضمین‌کننده برتری محصول در تمام کاربردها نیست.

استانداردهای تولید گریتینگ

گریتینگ یک سازه مشبک فلزی یا کامپوزیتی است که برای پوشش کانال‌ها و آبروها، ایجاد کف‌پوش و ساخت سکوهای صنعتی استفاده می‌شود. این محصول با فراهم‌کردن امکان عبور آب و هوا، در محیط‌های صنعتی، ساختمانی و شهری کاربرد دارد و نوع آن بر اساس محل نصب و میزان بار وارده انتخاب می‌شود.

• استاندارد ANSI MBG 531 & 532: این استاندارد هنگام ساخت و آبکاری این قطعات بسیار حرفه ای مشبک به کمک تولیدکنندگان می آید و طبق آن تمامی فرآیندهای طراحی، تولید، ساخت و آبکاری گریتینگ به بهترین شیوه جهانی انجام می‌شود.
• استاندارد ANSI MBG 531: این استاندارد مختص گریتینگ هایی با وزن بسیار سبک است که در مرحله ابعاد برداری و نصب هستند و به کمک تولید کنندگان با بهینه ترین راه و روش می شتابد.
• استاندارد ANSI MBG 532: این استاندارد هم دقیقا مانند استاندارد قبلی برای نصب و ابعاد برداری استفاده می‌شود اما این بار برای گریتینگ هایی با وزن سنگین این استاندارد قابل استفاده است که نوع سوم این خانواده یعنی استاندارد 533 برای مراحل جوشکاری استفاده می‌شود.

بستهای گریتینگ (Clamp) نیز بر اساس استانداردهایی ساخته می‌شوند که باعث کارایی بیشتر و زیاد شدن عمر آنها می‌شود.

• استاندارد A48 و A48M: مربوط به مشخصاتی جامع برای ریخته‌گری آهن
• استاندارد A276: مربوط به مشخصات میله‌ها و شکل فولادهای ضد زنگ
• استاندارد B30: مربوط به مشخصات آلیاژهای مس به صورت شمش
• استاندارد B85: در ارتباط با مشخصاتی در مورد ریخته گری آلیاژهای آلومینیوم
• استاندارد B86: برای ریخته‌گری روی و آلومینیوم
• استاندارد B139 و B139M: مشخصات در رابطه با میله، نوار و شکلهای برنزی فسفر
• استاندارد B247: مربوط به فرفوژه‌های آلومینیومی و حلقه‌های آهنگری

همچنین استانداردهای PPP-B-601 ،PPP-B-621 ،PPP-B-636 ،PPP-F-320 و UU-P-553 هم از استانداردهای فدرال بستهای گریتینگ به شمار می روند.

کلاس‌های وزنی گریتینگ

گریتنیگ ها از لحاظ مقاومت به سه دسته تقسیم بندی می‌شوند، که هر کدام با توجه به کارایی در یک دسته قرار گرفته و از لحاظ وزن، مقاومت، ابعاد، ضخامت و… با بقیه متفاوت است.

• گریتینگ A15: آنها می توانند وزنی معادل 1.5 تن را تحمل کنند. این مدل از شبکه‌های توری شکل ناب ملل برای مکانهایی مثل رستوران و طباخی، انواع بخشهای استخرها، موتورخانه شرکتهای بزرگ و… که تردد ماشین ها صورت نمی گیرد مناسب هستند.
• گریتینگ B125: گریتینگ هایی که در این طبقه بندی قرار می گیرند توان تحمل وزن 12.5 تن را خواهند داشت. این مدل از این قطعات کارآمد برای مکانهایی مثل کف انواع شرکتهای صنعتی، کف پارکینگ ها و… که تردد ماشینهای شخصی و سبک وزن صورت می گیرد مناسب است.
• گریتینگ C250: آنها توان تحمل وزن 25 تن را دارا بوده و برای فضاهای شهری و کف شرکتها و سوله‌های بزرگ که عبور و مرور ماشینیهای سبک و سنگین بسیار زیاد صورت می گیرد مناسب هستند.

کلاسهای مقاومت وزنی دیگری نیز برای انواع گریتینگ ها تعریف می‌شود که می توان از این طبقه بندی ها به کلاسهای بسیار خاص F900 ،D400 و E600 اشاره کرد.