مخزن پلی اتیلن دفنی برای ذخیره آب و برخی سیالات سازگار با پلی اتیلن در زیر سطح زمین طراحی شده است. این مخازن پلی اتیلنی با توجه به ساختار بدنه و مشخصات فنی، می‌توانند در پروژه‌های ذخیره آب، جمع‌آوری فاضلاب و سامانه‌های تصفیه مورد استفاده قرار گیرند. انتخاب مخزن مناسب به ظرفیت مورد نیاز، نوع سیال، شرایط خاک، عمق دفن و بارهای وارد شده از سطح زمین بستگی دارد.
مخازن پلی اتیلن دفنی با بدنه دوجداره و ساختار موج‌دار یا اسپیرال تولید می‌شوند تا متناسب با طراحی سازه، در برابر نیروهای ناشی از خاک بدون سازه نگهبان مقاومت کنند. اما میزان تحمل بار، باید بر اساس مشخصات فنی هر مدل و شرایط پروژه تعیین شود.
آیا هر مخزن پلی اتیلنی قابلیت دفن دارد؟
خیر. مخازن پلی اتیلن افقی و عمودی تک لایه تا 5 لایه برای نصب روی سطح زمین طراحی می‌شوند و دفن آنها بدون تأیید سازنده می‌تواند باعث تغییر شکل بدنه، آسیب به اتصالات یا تخریب مخزن شود. مخزن پلی اتیلن دفنی باید حتما دوجداره و متناسب با فشار جانبی خاک و شرایط نصب طراحی شده باشد.
قابلیت دفن به عواملی مانند هندسه مخزن، ساختار و ضخامت بدنه، میزان تقویت سازه‌ای، عمق دفن، نوع خاک و سطح آب زیرزمینی بستگی دارد. بنابراین، صرفاً ضخیم‌تر بودن بدنه یا استفاده از پلی اتیلن باکیفیت، تضمین‌کننده مقاومت مخزن در برابر فشار خاک نیست.
پیش از انتخاب مخزن پلی اتیلن دفنی، باید مشخص شود که مخزن برای دفن مستقیم طراحی شده است یا نصب آن به بستر مهندسی شده، تمهیدات سازه‌ای یا مهار در برابر نیروی شناوری بدلیل وجود فشار آب زیرزمینی نیاز دارد.
شرایط نصب مخزن پلی اتیلن دفنی
نصب مخزن پلی اتیلن دفنی فقط به حفر گود و قرار دادن مخزن در آن محدود نمی‌شود. پایداری مخزن در طول بهره‌برداری به آماده‌سازی صحیح محل، کنترل فشار خاک، اجرای اتصالات و مدیریت آب زیرزمینی وابسته است.
آماده‌سازی گود و بستر مناسب
ابعاد گود باید با توجه به ابعاد مخزن، فضای لازم برای اجرای بستر و امکان کار در اطراف بدنه تعیین شود. کف گود باید پایدار، تراز و عاری از اجسام تیز یا موادی باشد که به بدنه آسیب می‌زنند. نوع و ضخامت بستر نیز باید مطابق دستورالعمل نصب مخزن و شرایط خاک انتخاب شود.
اجرای دال بتنی یا بستر خاص برای همه مخازن الزامی نیست؛ این موضوع به طراحی مخزن، وضعیت زمین و الزامات مهار بستگی دارد.
نصب مخزن و اجرای اتصالات
مخزن باید بدون وارد شدن ضربه یا تنش موضعی در محل خود قرار گیرد. اتصالات ورودی، خروجی، تخلیه و هواکش باید متناسب با کاربرد مخزن و نقشه اجرایی نصب شوند.
لوله‌کشی نباید وزن یا نیروی اضافی به نازل‌های مخزن وارد کند. همچنین، پیش از پوشاندن مخزن، اتصالات باید بررسی شوند تا امکان رفع ایرادات احتمالی بدون حفاری مجدد وجود داشته باشد.
خاکریزی اطراف مخزن و تراکم اصولی
خاکریزی اطراف مخزن باید با مصالح مناسب و مطابق دستورالعمل سازنده انجام شود. اجرای نامتقارن خاکریزی یا استفاده از ماشین‌آلات سنگین در فاصله نامناسب می‌تواند فشار موضعی ایجاد کند و موجب تغییر شکل بدنه شود.
میزان تراکم، ضخامت لایه‌های خاکریزی و ترتیب پر کردن مخزن با آب در حین نصب باید بر اساس دستورالعمل همان مدل تعیین شود. یک روش اجرایی واحد برای تمام مخازن پلی اتیلن دفنی قابل تعمیم نیست.
شرایط نصب در زمین‌های دارای آب زیرزمینی
در زمین‌هایی که سطح آب زیرزمینی بالاست یا احتمال تجمع آب در اطراف مخزن وجود دارد، نیروی شناوری باید به‌طور جدی بررسی شود. حتی مخزنی که خالی استحکام مناسبی دارد، ممکن است در اثر بالا آمدن آب جابه‌جا شود یا به سیستم اتصالات آسیب برساند.
در این شرایط، بسته به طراحی پروژه، ممکن است اجرای مهار سازه‌ای، تمهیدات زهکشی یا راهکارهای دیگر ضروری باشد. انتخاب روش مناسب باید بر اساس شرایط واقعی زمین و محاسبات فنی انجام شود.
طراحی بار ترافیکی و بار وارد شده از سطح زمین
اگر مخزن در زیر پارکینگ، مسیر عبور خودرو یا محوطه پرتردد نصب شود، بارهای واردشده از سطح باید در طراحی محل نصب لحاظ شوند. وجود خاک روی مخزن به‌تنهایی به معنای توانایی تحمل بار خودرو نیست.
عمق دفن مجاز، فاصله از سازه‌های مجاور و نیاز به سازه محافظ باید برای مدل موردنظر مشخص شود. همچنین دریچه بازدید باید امکان دسترسی ایمن برای بازرسی و نگهداری را فراهم کند.
مزایا و محدودیت‌های مخزن پلی اتیلن دفنی
مخزن پلی اتیلن دفنی امکان استفاده از فضای زیر زمین را فراهم می‌کند؛ اما در مقابل، انتخاب و نصب آن به بررسی‌های فنی بیشتری نسبت به مخازن معمولی نیاز دارد.
مزایای مخزن پلی اتیلن دفنی
- صرفه‌جویی در فضای سطح زمین: مخزن در زیر زمین قرار می‌گیرد و فضای محوطه برای تردد، فعالیت یا سایر تجهیزات آزاد می‌ماند.
- محافظت در برابر تابش مستقیم خورشید: دفن مخزن، تماس مستقیم بدنه با نور خورشید را کاهش می‌دهد.
- کاهش مزاحمت‌های محیطی: مخزن فضای قابل مشاهده کمتری اشغال می‌کند و در صورت طراحی مناسب، می‌توان دریچه دسترسی را هم‌سطح محوطه اجرا کرد.
- امکان استفاده در پروژه‌های خاص: در ساختمان‌ها، تأسیسات صنعتی و محوطه‌هایی که فضای نصب روی زمین محدود است، مخزن دفنی می‌تواند راهکار مناسبی باشد.
محدودیت‌های مخزن پلی اتیلن دفنی
- حساسیت به فشار خاک: استفاده از مخزن نامناسب یا اجرای غیراصولی خاکریزی ممکن است موجب تغییر شکل یا شکست بدنه شود.
- هزینه آماده‌سازی محل نصب: حفاری، اجرای بستر مناسب، خاکریزی اصولی و تجهیزات جانبی می‌توانند هزینه نهایی پروژه را افزایش دهند.
- دشواری بازرسی و تعمیرات: دسترسی به بدنه و اتصالات در صورت بروز نشتی یا آسیب، دشوارتر از مخازن روی زمین است.
- خطر شناوری در آب زیرزمینی: بالا آمدن سطح آب زیرزمینی می‌تواند نیروی شناوری قابل‌توجهی ایجاد کند و در صورت پیش‌بینی نکردن مهار مناسب، مخزن را جابه‌جا کند.
- محدودیت بارگذاری سطحی: عبور خودرو یا وارد شدن بار از سطح زمین باید در طراحی و اجرای محل نصب لحاظ شود؛ هر مخزن دفنی الزاماً قابلیت تحمل بار ترافیکی را ندارد.
در نتیجه، مخزن پلی اتیلن دفنی زمانی انتخاب مناسبی است که طراحی مخزن و روش نصب آن با شرایط واقعی پروژه مطابقت داشته باشد. اگر امکان اجرای الزامات فنی وجود نداشته باشد، نصب مخزن روی زمین می‌تواند انتخاب مطمئن‌تری باشد.
کاربردهای مخزن پلی اتیلن دفنی
- نگهداری آب در مخازن زیرزمینی
- استفاده بعنوان ایستگاه پمپاژ فاضلاب؛ در صورت طراحی مناسب مخزن و اتصالات.
- استفاده در برخی سامانه‌های پیش تصفیه و تولید سپتیک تانک، متناسب با طراحی و نوع بهره‌برداری.
- نگهداری برخی مواد شیمیایی در صورت تأیید سازگاری پلی اتیلن با نوع سیال، غلظت و دمای کاری.
- پروژه‌های عمرانی و زیرساختی جهت تامین آب مورد نیاز
- جمع‌آوری و ذخیره آب باران در ماه‌های پربارش و استفاده بهنگام لزوم.
- استفاده برای دسترسی به شبکه‌های زیرزمینی.
نوع سازه مخازن پلی اتیلن دفنی
مخزن پلی اتیلن دوجداره کاروگیت
مخزن کاروگیت دارای بدنه موج‌دار با حلقه‌های تقویتی است که سختی حلقوی بدنه را افزایش می‌دهند. مقاومت آن در برابر فشار جانبی خاک به هندسه موج‌ها، ضخامت جداره، خواص مواد اولیه و کیفیت اجرای بستر و خاکریزی بستگی دارد.
مخزن پلی اتیلن کورتیوب
در ساختار کورتیوب، از پروفیل‌های توخالی با مقطع تقویتی برای افزایش سختی سازه نسبت به وزن استفاده می‌شود. عملکرد مخزن به هندسه پروفیل، کیفیت جوش‌ها و اتصالات و مقاومت بدنه در برابر بارهای خارجی وابسته است.
مخزن پلی اتیلن سالیدوال
این مخزن دارای جداره یکپارچه و توپر پلی اتیلنی است و از ساختارهای پروفیلی توخالی استفاده نمی‌کند. ضخامت جداره، قطر مخزن، خواص مکانیکی مواد و شرایط تکیه‌گاهی در مقاومت آن برابر فشار خارجی مؤثرند؛ بنابراین، سالیدوال بودن به‌تنهایی تضمین‌کننده قابلیت دفن نیست.
مخزن پلی اتیلن دوجداره اسپیرال
در این روش، بدنه با پیچش مارپیچی پروفیل یا نوار پلی اتیلن و اتصال پیوسته دورها ساخته می‌شود. این فناوری برای تولید سازه‌های با قطر بزرگ کاربرد دارد و مقاومت مخزن به هندسه پروفیل، کیفیت جوش مارپیچی و سختی حلقوی بدنه وابسته است.
مخزن پلی اتیلن دوجداره اسپیرال کاروگیت
در این ساختار، بدنه با استفاده از پروفیل یا جداره مارپیچی دارای هندسه موج‌دار تولید می‌شود. طراحی موج‌ها و ساختار مارپیچی می‌تواند سختی حلقوی مناسبی ایجاد کند؛ بااین‌حال، ظرفیت تحمل بار به طراحی مقطع، کیفیت جوش‌ها، مشخصات مواد و شرایط نصب بستگی دارد.
انتخاب مخزن دفنی مناسب به ظرفیت مورد نیاز، نوع سیال، عمق نصب، شرایط خاک، نحوه اجرای بستر و خاکریزی، سطح آب زیرزمینی و بارهای احتمالی وارد شده از سطح زمین بستگی دارد. برای نصب در زیر مسیرهای تردد خودرو یا نگهداری مواد شیمیایی، مشخصات فنی مخزن باید پیش از اجرا بررسی شود.
حسینی –
سلام وقت بخیر
مخازن دفنی پلی اتیلنی بعد از دفن قابلیت دسترسی به داخل مخزن را دارند؟ برای شستشو و نظافت داخلش چیکار باید بکنیم؟
naab zist –
بله تمامی مخازن مذکور دارای دریچه بازدید به قطر 600 میلیمتر میباشند که آدم رو هست و شما میتوانید از سطح زمین تا دریچه مخزن منهول پلی اتیلن کار کنید و از طریق دریچه بازدید به داخل مخزن جهت شستشو و بازدید استفاده نمائید.