سپتیک تانک - قسمت دوم

 

حوضچه چربی گیر
  در ساختمانهای مجهز به آشپزخانه بزرگ و در موسساتی که مقدار فاضلاب آشپزخانه زیاد باشد، حوضچه چربی گیر ضروری است. حجم حوضچه چربی گیر ۵ لیتر برای هر نفر کافی است و حداقل حجم قابل قبول نیز ۱۲۰ لیتر می باشد.  
بهره برداری از سپتیک تانک
  زمان تخلیه سپتیک تانک بطور معمول و در شرایطی که ظرفیت
سپتیک تانک خوب محاسبه شود و از ریختن مواد غیر از فاضلاب جلوگیری شود، حدود یک سال مناسب خواهد بود.  از ریختن مواد ضد عفونی کننده به داخل سپتیک تانک به علت از بین بردن باکتری ها خودداری شود.
  تمام لجن نباید از
سپتیک تانک تخلیه گردد زیرا مقداری لجن برای شروع مجدد فعالیتهای میکروب لازم می باشد.      
دفع فاضلاب تصفیه شده خروجی از
سپتیک تانک
  پساب خروجی
سپتیک تانک را بر حسب نفوذ پذیری زمین به دو طریق دفع می کنند:
1. در زمین های با نفوذ پذیری زیاد، ترانشه ای به عمق ۴۵ سانتی متر حفر کرده و پساب
سپتیک تانک را در آن تخلیه می کنند. زمین های با نفوذپذیری کم، فاضلاب خروجی از سپتیک تانک را به داخل چاه جذبی هدایت می کنند
2. در صورتیکه زمین از نفوذپذیری کمی برخوردار باشد باید با ایجاد ترانشه هایی پر از شن و ماسه دانه بندی شده سطح تماس فاضلاب با زمین را افزایش داد.

ظرفیت نفوذپذیری زمین
  ظرفیت نفوذپذیری زمین برای فاضلاب کمتر از آب است، زیرا مواد اضافی موجود در فاضلاب
سپتیک تانک موجب بوجود آمدن مواد ژله ای می شود. بنابر تعریف، مدت زمانی که لازم است سطح آب در داخل چاله ای به ابعاد ۳۰ در ۳۰ سانتی متر و عمق ۴۵ سانتی متر،  به اندازه ۲٫۵ سانتی متر پایین رود، ظرفیت نفوذ پذیری زمین گفته می شود. 
 نکته: قبل از انجام آزمایش زمین محل آزمایش را باید خیس کرد و آزمایش را انجام داد.
   سطح زمین لازم برای جذب فاضلاب
سپتیک تانک تصفیه شده بصورت زیر محاسبه می شود.
   با داشتن زمان جذب در صورتیکه از لوله سوراخدار و ترانشه جهت دفع فاضلاب استفاده می شود، می توان از رابطه زیر استفاده نمود.

   Q =۱.۳/Ta + ۷.۵   Q : دبی فاضلاب یا بار سطحی فاضلاب وارد بر سطح جذب کننده بر حسب m3/m2.d از سطح کف ترانشه   Ta : زمان جذب بر حسب دقیقه

 برای تداوم عمل تصفیه و تسریع واکنشهای بیولوژیکی توسط باکتری های هوازی عمق ترانشه را خیلی کم و حدود ۹۰-۴۵ سانتی متر در نظر می گیرند، قطر لوله های پخش که در کف ترانشه نصب می شوند حدود ۱۰ سانتی متر و طول آن برای واحد های کوچک ۱۰۰ متر است. جنس لوله های پخش کننده فاضلاب معمولاٌ سفال می باشد.   شیب لوله ها اگر ۱۰۰ متر باشد ۳/. درصد و اگر ۳۰۰-۱۰۰ متر باشد، ۵/. درصد انتخاب می گردد.   حداقل فاصله بین دیواره دو ترانشه معمولاٌ یک متر انتخاب می گردد.   در دفع فاضلاب در صافی های شنی معمولاٌ دو ردیف لوله استفاده  می شود

ردیف بالا به قطر ۱۰ سانتی متر برای پخش فاضلاب در صافی و ردیف زیرین برای جمع آوری فاضلاب صاف شده تعبیه می گردد.

مقدار فاضلابی که در هر متر مربع از صافی شنی در روز می تواند عبور کند ۴۵ لیتر است که معادل زمان جذب در حدود ۲۳ دقیقه می باشد. عمق بستر ماسه ۷۵ سانتی متر است.     در محاسبات نفوذپذیری چاه سطح کف چاه را در نظر نمی گیرند، همچنین برای جلوگیری از آلودگی آبهای زیر زمینی لازم است کف چاه حداقل ۳ - ۱٫۵ متر بالاتر از سطح آب زیر زمینی باشد .

در حقیقت سپتیک تانک ساده ترین نوع تصفیه خانه تک واحدی نیز است که تصفیه مکانیکی (ته نشینی) و تصفیه زیستی با کمک باکتریهای بی هوازی ، همزمان در آن انجام می گیرد .

سپتیک تانک تشکیل شده است از مخزن سرپوشیده ای که از بتن آرمه ساخته شده و فاضلاب پس از ورود به مخزن و به علت کاهش سرعت جریان آن، قسمتی از مواد معلق خود را بصورت ته نشینی از دست می دهد و از سوی دیگر مخزن بیرون می رود . مواد ته نشین شده بصورت لجن در کف انباره سپتیک تانک با کمک باکتریهای بی هوازی هضم میشوند . از این فرایند غیرهوازی در تصفیه فاضلاب، می توان بدون استفاده از تکنولوژی پیچیده و پرهزینه معمول، تصفیه فاضلاب را با هزینه بسیار کمتر و به نحو مطلوبتری به انجام رساند . در این روش در صورتیکه به فاضلاب اکسیژن نرسد، باکتریهای هوازی فعالیت رشد و نمو خود را از دست داده و در عوض باکتریهای بی هوازی فعالیت خود را شروع می کنند. کار این باکتریها براین اساس است که اکسیژن مورد نیاز خود را از تجزیه مواد آلی و معدنی موجود در فاضلاب بدست می آورند و به عبارت دیگر این باکتریها برخلاف باکتریهای هوازی، مواد نامبرده را احیاء می کنند.

نتیجه این فعالیت ، تجزیه مواد آلی ناپایدار و تبدیل آنهابه نمکهای معدنی پایدار و نیز گازهایی از قبیل گاز هیدروژن سولفوره ، گاز متان ، گاز کربنیک و گاز ازت می باشد. به این ترتیب ، ترکیبات آلی موجود در سپتیک تانک فاضلاب توسط یک دسته از میکروارگانیسم ها به اسید استیک و گازهای دی اکسید کربن و هیدروژن تبدیل و سپس بوسیله دسته دیگری از میکروارگانیسم ها به گاز متان تبدیل می شود که گاز متان حاصله خود موجب از بین رفتن باکتریهای موجود می گردد .